Coronaproof

Auteur: Gepubliceerd op: 
Medisch

In zijn boek “Antifragile: Things That Gain From Disorder”, definieert Nassim Taleb antifragiliteit als een staat, tegenovergesteld aan die waarin zaken zwakker worden door een schok of blootstelling aan stress. Antifragiliteit is niet de mantra van iemand als Rocky Balboa, wiens talent bestond uit een uitmuntend incasseringsvermogen. Antifragiliteit is daarentegen de staat waarin dingen erop vooruitgaan, sterker worden en tot bloei komen, telkens wanneer blootstelling aan stressoren plaatsvindt. In de fysiologie is hypertrofie van skeletspierweefsel hiervan een mooi voorbeeld: consistente blootstelling aan toenemende belasting leidt tot toename in de synthese van myofibrillen, zodat onze spieren die zwaardere belasting in vervolg gemakkelijker kunnen dragen. 

In het licht van de coronacrisis kun je je afvragen: is de manier waarop ik mijn leven leid, of de manier waarop ik op externe schokken reageer antifragiel?  Sommigen lijken helaas te bezwijken onder de gevolgen van de quarantaine. Eenzaamheid, doelloosheid, bezorgdheid, demotivatie, depressie, werkloosheid, financiële zorgen... allen liggen op de loer. Velen van ons lijken veerkrachtig, mits de crisis maar niet te diep in ons leven snijdt. Enkelen van ons blijken echter antifragiel. Onder het motto ‘never waste a good crisis’ transformeren zij deze crisis tot een uitgelezen kans om zichzelf sterker, slimmer en socialer uit de crisis te doen komen. De coronacrisis als een soort extreme makeover voor lijf en geest.

In “The Seven Habits of Highly Effective People”, definieert Stephen Covey een drietal gewoonten die noodzakelijke voorwaarden vormen om jezelf in een staat van antifragiliteit te brengen: proactiviteit, beginnen met het einde voor ogen, en op de juiste wijze prioriteiten stellen. Concreet komen deze gewoonten er op neer dat je erkent dat je leven goeddeels het product is van je eigen keuzes en eigen handelen. Proactieve mensen reageren niet op externe gebeurtenissen die buiten hun cirkel van invloed liggen, maar dragen zorg voor datgene ze kunnen veranderen. Ze stellen hun eigen doelen op, en vragen zichzelf niet alleen af of ze de dingen wel juist doen, maar vooral ook of ze wel de juiste dingen doen. Ze handelen voornamelijk vanuit een centrum van principes, niet op basis van externe prikkels. Tot slot prioriteren ze taken op basis van hoe belangrijk ze zijn met betrekking tot hun doelen, en niet louter op basis van hoe dringend ze zijn.

Om vervolgens de staat van antifragiliteit te bereiken is daarnaast strategie vereist. Taleb gaat daarbij onder andere in op focussen wat je niet moet doen en het Lindy effect. Dingen die je niet moet doen gedurende de quarantaine zijn zaken als doelloos surfen, eindeloos netflixen, of ongezond eten. Eigenlijk zijn dat alle zaken die je louter dopamine spikes zonder blijvende voldoening geven. Doe meer van het tegenovergestelde: ga voor short-term-pain en long-term-gain. Het Lindy effect bepaalt dat levensprincipes die de tand des tijds doorstaan hebben, niet verouderen of ouderwets zijn, maar omgekeerd verouderen: hoe langer ze al bij ons zijn, hoe langer ze verwacht worden mee te gaan.  Daaruit blijkt soms hun waarde: ga niet alleen maar mee met de laatste fads, maar leef bijvoorbeeld volgens de principes der Stoïcijnen, zoals de wijsheid van een zekere bronzen keizer die al millennia trots boven de gronden van Rome uitstijgt, Marcus Aurelius: “So remember this principle when something threatens to cause you pain: the thing itself was no misfortune at all; to endure it and prevail is great good fortune.”